Σχολή Ήρεμης Σκέψης

Γνωστός υπέρμαχος του φιλελευθερισμού, ο Constant γεννήθηκε το 1767  και πέθανε το 1830. Ένα από τα σημαντικά κείμενα, που αφιέρωσε στην ελευθερία, έχει τίτλο Περί της θρησκευτικής ελευθερίας. Ρεαλιστής, ακριβολόγος αλλά και ευαίσθητος, και γλαφυρός, ο Constant, με αφορμή την πολιτική πραγματικότητα του καιρού του, μίλησε για το θρησκευτικό συναίσθημα, για τη φύση του, αλλά και για την τύχη του, ανάμεσα στις συμπληγάδες της πολιτικής διαπάλης. Το ισχύον σύνταγμα, έγραφε για το σύνταγμα του καιρού του στη Γαλλία, επέστρεψε στη μόνη εύλογη αντίληψη αναφορικά με τη θρησκεία: αυτή της καθιέρωσης της θρησκευτικής ελευθερίας χωρίς διάκριση, χωρίς προνόμια, χωρίς ακόμα καμία υποχρέωση των ατόμων να δηλώσουν την προτίμησή τους προς ένα συγκεκριμένο δόγμα, αρκεί να τηρούν αμιγώς νομικούς εξωτερικούς τύπους. Αν η θρησκεία ήταν πάντα απόλυτα ελεύθερη, θα αποτελούσε, πίστεψε ο Constant, αντικείμενο σεβασμού και αγάπης. Θα ήταν τελείως αδιανόητος ο αλλόκοτος φανατισμός που την καθιστά καθεαυτή ...

 

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΟΥ 06/04/2023 Κατ’ αρχάς, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον αγαπητό κ. Κλείτο Ιωαννίδη, Πρόεδρο της Φιλοσοφικής Εταιρείας Κύπρου, για το   βήμα και την ευκαιρία που μου έδωσε να μιλήσω σήμερα ενώπιόν σας, κυρίως όμως τον ίδιο τον συγγραφέα, καθηγητή Φιλοσοφίας και φίλο, Γιάννη Χριστοδούλου, που με εμπιστεύτηκε να παρουσιάσω σήμερα το βιβλίο του, με τίτλο «Φιλοσοφία είναι…».   Ελπίζω να σταθώ αντάξια των προσδοκιών τους. Το εγχείρημα, βέβαια, αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο, ειδικότερα όταν απευθύνεσαι σε ένα κοινό εξοικειωμένο με τη φιλοσοφική σκέψη και λόγο και, κυρίως,   όταν καλείσαι να παρουσιάσεις ένα βιβλίο φιλοσοφίας, πόσο μάλλον το βιβλίο φιλοσοφίας του Γιάννη. Ο τίτλος της παρουσίασής μου είναι: «Γιάννη Χριστοδούλου, μια φιλοσοφική αυτοβιογραφία ή νέος λόγος περί μεθόδου». Διευκρινίζω: στην πραγματικότητα δεν θα παρουσιάσω το βιβλίο του Γιάννη, αλλά την αντίληψή μου γι’ αυτό. Θα επιχειρήσω, εν προκειμένω, να παρουσιάσω τις ...

Πρόκειται για σημαντικό και δυσεύρετο κείμενο. Επιμελήθηκα τη - δίγλωσση  - έκδοσή του στα ελληνικά το 1998. Εκδόθηκε το 1673, και έχει τίτλο «Για την ισότητα των δύο φύλων». Το έγραψε κάποιος νεαρός Γάλλος, μόλις στα εικοσιπέντε του χρόνια. Είναι το πρώτο κείμενο που γράφτηκε για το θέμα αυτό, το άλλοτε σημαντικό και άλλοτε ασήμαντο, ανάλογα με την εποχή.  Ο  Francois  Poulain de la Barre, ο συγγραφέας του βιβλίου, γεννήθηκε το 1647, τρία χρόνια πριν πεθάνει ο Descartes. Στα εικοσιπέντε του χρόνια, κιόλας, είχε αφομοιώσει το πνεύμα του ορθού λόγου και πέρασε στην πράξη. Σα να συνόψιζε ολόκληρο το πρώτο κεφάλαιο του καρτεσιανού Λόγου περί της μεθόδου, γράφει πως η καλύτερη στιγμή, για όσους επιθυμούν να αποκτήσουν μια στέρεη γνώση, “είναι να αμφιβάλλουν αν τους δίδαξαν σωστά, και να θελήσουν να ανακαλύψουν μόνοι τους την αλήθεια.” Οι ποιότητες που πρέπει να διακρίνουν τη γνώση, είναι η σαφήνεια και η ευκρίνεια. Για να επαληθεύσει και να δικαιώσει την καινού...

 

 

17 Νοεμβρίου του ’73... Στην Αθήνα της Χούντας, η νύχτα είδε το αποκορύφωμα των σφαγών και των εκκαθαρίσεων του διαρκούς χουντικού σκότους... Το σκότος καλύπτει όλες τις ιστορικές νυχτερινές σφαγές: του Αγίου Βαρθολομαίου (24/08/1572), της "Νύχτας των Κρυστάλλων" (09/11/1938). Τέτοιες νύχτες έχουν, για κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο, ιδιαίτερη συμβολική, και όχι μόνο, αξία. Οι πολίτες στην Ελλάδα, το 1973, έβλεπαν να ξεδιπλώνεται το σχέδιο της Χούντας για τη νομιμοποίησή της. Έγινε το δημοψήφισμα της 29ης Ιουλίου για τη μετατροπή του Συντάγματος σε Προεδρική Κοινοβουλευτική Δημοκρατία και, λίγο πριν τα γεγονότα του Πολυτεχνείου, είχε σχηματιστεί κυβέρνηση - παρωδία υπό τον Σπύρο Μαρκεζίνη, η οποία έπεσε μετά τα γεγονότα του Πολυτεχνείου. Για τα γεγονότα των ημερών εκείνων, του Πολυτεχνείου, τώρα πια, γνωρίζουμε πολλά. Ξέρουμε ότι η συγκεκριμένη αντίδραση, φοιτητών κυρίως, δεν ήταν οργανωμένη. Η επίσημη αριστερά, φερειπείν, δεν είχε κάνει οποιοδήποτε σχεδιασμό και επ’ ουδενί είχε τον...

  Θάρρος: η βούληση να με αλλάξω... Δειλία: η βούληση να μην αλλάξω...

  Η πίστη στον Θεό, στο καλύτερο δυνατό… Το καλύτερο πιο δυνατό! Πίστη: υπολογισμός συσχετισμών δύναμης! Για του λόγου το αληθές: Κατά Ιωάννην, 19, 10 -11.

Όταν ο λόγος είναι για τα δικαιώματα της γυναίκας, δεν πρέπει να λησμονούμε ένα πρωταρχικό. Το δικαίωμα της γυναίκας να είναι γυναίκα. Πρόκειται, ουσιαστικά, για το δικαίωμα στην ύπαρξη. Αυτό όταν δεν εμπεδώνεται ως δικαίωμα, τότε κάθε δικαίωμα της γυναίκας δυνάμει καταστρατηγείται. Διαχρονικά η γυναίκα διεκδικεί το δικαίωμά της να είναι γυναίκα! Τα συμπτώματα ανασφάλειας μαρτυρούν για τον βαθμό αυτάρκειας μιας γυναίκας... Όσο μεγαλύτερη η πρώτη, τόσο ισχυρότερη η δεύτερη!  Γυναίκα είναι η ζωή ... όπως είναι!  Ζωή είναι η γυναίκα ... όπως είναι! Οι γυναίκες, η ζωή επίσης, η αλήθεια, είναι πάντα αυτό που φαίνονται... Πάντα, δηλαδή, κάτι άλλο!                                                                                       ...

  "Είμαι ποιητής", είπε ο πρώτος. Κι αμέσως οι μάσκες ανέβηκαν. Όλοι με τη σειρά αναφωνούσαν: "κι εγώ ποιητής", "εγώ καλλιτέχνης", "εγώ συγγραφέας", "εγώ σοφός". Κι ο άλλος; Ποιός; Κείνος παράμερα, που ακούει. Α, εκείνος! Εκείνος είναι ποιητής...         Ι.Σ. Χριστοδούλου

Η μεταφορά του σχήματος «αίτιο – αποτέλεσμα» στη διάγνωση και την πρόγνωση (ενδεχομένως) ψυχολογικών προβληματικοτήτων εγκυμονεί σοβαρά σφάλματα στην προσπάθεια ανάσχεσης - θεραπείας.  Αναφέρομαι, εδώ, στα αποτελέσματα που έχει η υιοθέτηση του σχήματος αυτού στη συμβουλευτική διερεύνηση –παρέμβαση και στη σχέση συμβούλου και συμβουλευομένου τόσο στην περίπτωση της ψυχολογικής όσο και σε εκείνη της φιλοσοφικής συμβουλευτικής. Η οιονεί εξάρτηση του αποτελέσματος από μια εξωγενή αιτία, στερεί τη θέα του αιτίου που βρίσκεται μέσα στο αποτέλεσμα. Έτσι, όμως, στερούμε από το αποτέλεσμα τη σημασία που θα του δίναμε αν εντοπίζαμε την προσοχή μας στο εσωτερικό του ή στο ενδογενές αίτιο και, κατ’ επέκταση, στερούμε από το αποτέλεσμα τη σημασία που θα του δίναμε γενικότερα. Είναι σαν, ανάμεσα στον παρατηρητή και το αντικείμενό του, να παρεμβάλλεται το εμπόδιο του αιτίου, η διάγνωση φυσικά του οποίου δεν είναι διασφαλισμένη. Νομίζουμε, έτσι, ότι βρίσκουμε την αιτία, ενώ ούτε βρίσκουμε αυτή...

Ημερίδα “Επενδύστε στην Παιδεία” Πανεπιστήμιο Κύπρου, 16 / 05 / 2015 Επιτρέψτε μου να συγχαρώ την κυπριακή ομάδα εθελοντών της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας «Επενδύστε στην Παιδεία» και τον Όμιλο Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Κύπρου για τη διοργάνωση της Ημερίδας, και να τους ευχαριστήσω για την πρόσκληση να συμμετάσχω σε αυτή. Η Ευρώπη μόνο με τέτοιες πρωτοβουλίες – πολιτών – θα ολοκληρωθεί στην ουσία της, ως συνασπισμός πολιτισμού μιας ευρωπαϊκής κοινότητας προτύπου ειρηνικής συμβίωσης των λαών, βιώσιμης κοινής ανάπτυξης και κοινωνικής δικαιοσύνης. Καταλύτης για την επίτευξη των στόχων αυτών είναι η παιδεία, η οποία σήμερα, εκ των πραγμάτων, είναι δαπανηρή όπως δεν ήταν σε άλλες εποχές. Ποια επένδυση, όμως, δεν είναι δαπανηρή; Άλλωστε, ας μην ξεχνάμε, στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού η παιδεία, όπως την ξέρουμε σήμερα, είναι ο νεαρότερος πολιτειακός θεσμός, με ζωή δύο μόλις αιώνων. Γι’ αυτό η έκρηξη της παιδαγωγικής έρευνας, γι’ αυτό οι εκπαιδευτικοί πειραματισμοί, γι’ αυτό...

         ΗΜΕΡΙΔΑ Ανεξάρτητης Κίνησης Δασκάλων 22 Νοεμβρίου 2014 Δημοτικό Σχολείο “Κωνσταντινουπόλεως” Όσα θα αναπτύξω υπάγονται στη μέθοδο της φιλοσοφικής ανάλυσης. Το ύφος έρχεται από την αρχαιότητα, τον καιρό του Σωκράτη, του Διογένη, του Επικτήτου. Όσο για τον τελευταίο, τον Επίκτητο, τον θυμήθηκα πάλι γράφοντας την ομιλία μου, αφού σε αυτόν αφιέρωσα τη διδακτορική μου διατριβή, σε θέμα που άπτεται του εκπαιδευτικού στόχου που θα συζητήσουμε σήμερα. “Τα ζητήματα της παιδεύσεως και της προκοπής”, ήταν ο τίτλος της διατριβής μου. Επιχειρώντας να σκεφτώ τον πρώτο στόχο, για το φετινό σχολικό έτος, της βελτίωσης των μαθησιακών αποτελεσμάτων, κατακλύστηκα με ερωτήματα. Θα είναι, αυτά, το πρώτο μέρος της ομιλίας μου. Στο δεύτερο θα μιλήσω για ένα άλλο είδος γνώσης, από την τρέχουσα σχολική. Θα βγω, έτσι, εκτός στόχου, θα τον πλαγιοκοπήσω, με την ελπίδα να καταλάβω για τη σκοπιμότητα του στόχου όχι όσα “πρέπει” αλλά όσα δεν πρέπει. Δ...